Whisky/Whiskey/Bourbon

Naast het pijproken natuurlijk ...
Winslow Collector

Bericht door Winslow Collector » 04 jan 2011 15:28

endevos schreef:Al enig idee wanneer je boek uitkomt,
nu ik dit allemaal heb gelezen, ben ik zeker dat het een absolute must is. :P :P
Sorry Endevos, dat gaat nog jaren duren. Enerzijds vanwege simpel tijdgebrek (of ik moet op mijn werk weer eens een rustige periode hebbe van een paar maanden), anderzijds omdat ik alle foto's voor in het boek zelf wil maken.
Dat laatste "dwingt" mij om meerdere malen de opoffering te doen om Schotland (verdikkeme, weer een andere regio van dat land) op te zoeken. Die opoffering om dat land te bezoeken dient qua tijd en financiën verdeeld te worden over meerdere jaren.

Maar dank voor het voorbarig compliment. Ik wil in dit boek erg ver gaan, tot aan het chemische niveau toe voor hen die daarin geïnteresseerd zijn, echter wel simpel en duidelijk uitgelegd.
Voor wat betreft de diepgang en compleetheid van het boek heb ik de lat erg hoog gelegd en eerlijk gezegd kan ik nu nog niet overzien of dit wel of niet té ambitieus is.

De structuur van het boek is opgezet en naar mijn tevredenheid (volgorde van onderwerpen en consistentie van beschrijvingen), voor 80-90% ook de onderwerpen/steekwoorden ingedeeld in die structuur, per hoofdstuk zeg maar.
Nu ben ik een vragenlijst aan het maken met hetgeen ik elke distilleerderijmanager/verantwoordelijke wil vragen. 95% van die info heb ik, maar ik wil de laatste stand van zaken beschikbaar ook dateren, omdat het boek een meerjarenplan is en er best weleens wat verandert in een distilleerderij.

Al met al best een behoorlijk project om in de schaarse vrije tijd uit te voeren. Maar wel erg leuk en nog steeds heel leerzaam. Er komen honderden details bij kijken.

Het wordt een boek, anders dan andere whiskyboeken. Ik verraad er nog niet teveel over, maar 1 ding kan ik alvast wel verraden: ik ga niet, zoals je in de meeste whiskyboeken leest, de lezer vanuit mijn visie voorschrijven wat er allemaal in die-en-die whisky te ruiken en te proeven valt. Je weet wel, de auteur heeft slechts 5 van beschikbare 25 expressies van een distilleerderij geproefd en gaat JOU dan vertellen wat jij wel of niet moet ruiken en proeven.
Terwijl ik, als lezer, niet eens weet of de waarnemingen van de auteur gemiddelden zijn van meerdere keren dezelfde whisky proeven (want per dag kunnen je ervaringen anders zijn bij dezelfde whisky). Hij geeft misschien veel punten voor de fruittonen van een bepaalde whisky, omdat hij dat toevallig lekker vindt en daar gevoelig voor is. Maar als mijn neus de capaciteiten niet heeft om een sinaasappel van een mandarijn te onderscheiden, maar juist heel gevoelig voor bloemenaroma's is, wat heb ik dan aan zo'n oordeel?
En als ik nu een whisky wil kopen die hij net NIET heeft beoordeeld?

Ik heb de proef op de som genomen, want ik heb natuurlijk wel een heleboel whiskyboeken met wél van die beoordelingen erin: 1 whisky bekijken in 2 verschillende boeken (2 verschillende, maar "gevierde") whiskyauteurs... Echt jongens, BULLSH!T, beschrijvingen alsof het om 2 whisky's gaat van verschillende werelddelen.
Zoiets komt dus NEVERNOOIT in mijn boek. Wel een "huisstijl" op basis van de kenmerken van de distilleerderij, hun specifieke proces, soort gerst, type vaten, enz. Maar NIET in detail.
Laatst gewijzigd door Winslow Collector op 04 jan 2011 15:42, 3 keer totaal gewijzigd.

Gebruikersavatar
Joey Peters
Berichten: 1353
Lid geworden op: 20 mar 2009 17:46
Locatie: Heerlerheide

Bericht door Joey Peters » 04 jan 2011 15:31

Ik heb toevallig al een boek over whisky; van Michael Jackson. Heb er nog niet echt in gelezen, wel doorheen gebladerd. :!:

Was vergeten dat ik dat boek had... :oops:

Gebruikersavatar
endevos
Berichten: 837
Lid geworden op: 11 mar 2010 21:14
Locatie: gent

Bericht door endevos » 04 jan 2011 15:37

Ik heb eens het proces van het maken van whisky gelezen op wikipedia (om te weten vanwaar die invloed van turf komt).
Toen kwam bij mij de volgende vraag op:
je krijgt dus op een bepaald moment wash,
die wordt dan gedistilleerd, zodat het alcoholgehalte steeds hoger wordt en je uiteindelijk whisky krijgt.
Ok,
Dat er in die wash een bepaald zoutgehalte zit, ook ok,
maar dan voor het distilleren wordt de wash slechts verhit tot kookpunt van alcohol, (zeker minder als 100° C),
maar ik weet nu toevallig dat het kookpunt van zout net iets minder is als 1500°C,
er zal dan toch héél erg weinig zout in het uiteindelijke resultaat kunnen terechtkomen?
En de invloed van de hoeveelheid zout in het turf heeft dan toch maar heel weinig invloed op het uiteindelijke resultaat?
Of bedoelde je echt dat er maar zó weinig zout in die whisky zit,
dan kan je die toch niet/nauwelijks proeven?
:?: :?:

Gebruikersavatar
endevos
Berichten: 837
Lid geworden op: 11 mar 2010 21:14
Locatie: gent

Bericht door endevos » 04 jan 2011 15:39

Winslow Collector schreef:
endevos schreef:Al enig idee wanneer je boek uitkomt,
nu ik dit allemaal heb gelezen, ben ik zeker dat het een absolute must is. :P :P
Sorry Endevos, dat gaat nog jaren duren. Enerzijds vanwege simpel tijdgebrek (of ik moet op mijn werk weer eens een rustige periode hebbe van een paar maanden), anderzijds omdat ik alle foto's voor in het boek zelf wil maken.
Dat laatste "dwingt" mij om meerdere malen de opoffering te doen om Schotland (verdikkeme, weer een andere regio van dat land) op te zoeken. Die opoffering om dat land te bezoeken dient qua tijd en financiën verdeeld te worden over meerdere jaren.

Maar dank voor het voorbarig compliment. Ik wil in dit boek erg ver gaan, tot aan het chemische niveau toe voor hen die daarin geïnteresseerd zijn, echter wel simpel en duidelijk uitgelegd.
Voor wat betreft de diepgang en compleetheid van het boek heb ik de lat erg hoog gelegd en eerlijk gezegd kan ik nu nog niet overzien of dit wel of niet té ambitieus is.

De structuur van het boek is opgezet en naar mijn tevredenheid (volgorde van onderwerpen en consistentie van beschrijvingen), voor 80-90% ook de onderwerpen/steekwoorden ingedeeld in die structuur, per hoofdstuk zeg maar.
Nu ben ik een vragemlijst aan het maken met hetgeen ik elke distilleerderijmanager/verantwoordelijke wil vragen. 95% van die info heb ik, maar ik wil de laatste stand van zaken beschikbaar ook dateren, omdat het boek een meerjarenplan is en er best weleens wat verandert in een distilleerderij.

Al met al best een behoorlijk project om in de schaarse vrije tijd uit te voeren. Maar wel erg leuk en nog steeds heel leerzaam. Er komen honderdendetails bij kijken.
(sommigen hebben een duur uurwerk, maar) ik heb tijd :twisted: (plagiaat)

Gebruikersavatar
endevos
Berichten: 837
Lid geworden op: 11 mar 2010 21:14
Locatie: gent

Bericht door endevos » 04 jan 2011 15:44

Ha, in verband met mijn vraagje van daarstraks,
heb nog eens goed gelezen,
en ik zag nu pas dat de verdampte alkohol wordt toegevoegd aan een alcohol-arme wash, die dus nog al dat zout bevat...
Nu ik mijn eigen vraag eens geschreven zag staan, heb ik zelf het antwoord gevonden :D (denk ik)

Winslow Collector

Bericht door Winslow Collector » 04 jan 2011 15:54

endevos schreef:Ik heb eens het proces van het maken van whisky gelezen op wikipedia (om te weten vanwaar die invloed van turf komt).
Toen kwam bij mij de volgende vraag op:
je krijgt dus op een bepaald moment wash,
die wordt dan gedistilleerd, zodat het alcoholgehalte steeds hoger wordt en je uiteindelijk whisky krijgt.
Ok,
Dat er in die wash een bepaald zoutgehalte zit, ook ok,
maar dan voor het distilleren wordt de wash slechts verhit tot kookpunt van alcohol, (zeker minder als 100° C),
maar ik weet nu toevallig dat het kookpunt van zout net iets minder is als 1500°C,
er zal dan toch héél erg weinig zout in het uiteindelijke resultaat kunnen terechtkomen?
En de invloed van de hoeveelheid zout in het turf heeft dan toch maar heel weinig invloed op het uiteindelijke resultaat?
Of bedoelde je echt dat er maar zó weinig zout in die whisky zit,
dan kan je die toch niet/nauwelijks proeven?
:?: :?:
Het laatste, ik moet de exacte getallen even opzoeken. Maar die "zoutste" whisky waar ik eerder over schreef (Glenfarclas) bevat zo weinig zout, dat het voor de mens fysiologisch onmogelijk is om waar te nemen.

Verder kloppen je temperaturen wel. De wash (1e distillatie) en low wines (2e distillatie) worden grofweg tussen de 80 en 92°C gedistilleerd, zeer afhankelijk per distilleerderij, want sommige zitten echt tegen de 100°C aan.

Maar nu komt het, omdat zout een dermate hoog kookpunt heeft, blijft dit praktisch geheel achter in de distillatieketel. Het zijn kristallen, dus vaste deeltjes, die niet met de lichte alhocoldampen naar boven kunnen komen. Het is simpelweg (als vaste stof) te zwaar om in de damp meegevoerd te kunnen worden, naar boven in de potstill, om over de bocht van de lyne-arm te geraken om samen met de alcoholdampen terug af te koelen (condenseren) en zo als new spirit uiteindelijk in het vat te komen.

Het blijft achter als pot ale (residu in de potstill na een distillatieronde) en wordt als afval verder verwerkt.

Die enkele moleculen zout die het wél redden tot in jouw fles whisky, ga je echt niet proeven.

Als je meer uitleg wilt, laat het weten. Dan zoek ik vanavond even de getallen erbij van het aandeel natriumchloride (zout) in Glenfarclas, al zijn die verder niet belangrijk voor bovenstaand principe m.b.t. het niet meegevoerd kunnen worden met de alcoholdamp.

Gebruikersavatar
endevos
Berichten: 837
Lid geworden op: 11 mar 2010 21:14
Locatie: gent

Bericht door endevos » 04 jan 2011 16:42

Ja, zo dacht ik ook, de temperaturen voor zout zijn veel te laag om echt te verdampen.
Dus eigenlijk had ik de zelfde opvatting als jou,
Maar nadat ik mijn vraag had gepost, keek ik nog eens goed op wikipedia en zag daar staan:
wikipedia schreef:...
De volgende belangrijke stap in het proces is het gisten (fermentation) van de suikers. Hierdoor ontstaat de alcohol in het graanbeslag. De drank die ontstaat wordt wort of 'wash' genoemd. Het alcoholpercentage is dan echter nog niet veel hoger dan in bier en bedraagt ongeveer 7 tot 8 volumeprocent. De laatste stap in het productieproces van whisky is het distilleren (distillation). Hierbij wordt de wash in een koperen potketel of roestvrijstalen kolomketel verhit tot boven het kookpunt van alcohol. De verdampte alcohol wordt opgevangen en toegevoegd aan andere alcoholarme 'wash' waardoor deze een steeds hoger alcoholpercentage krijgt. Dit distilleren wordt herhaald waarna de dan ontstane whisky in eikenhouten vaten wordt opgeslagen om te rijpen.
...
Daar schrijven ze dat de verdampte alcohol wordt toegevoegd aan een alcohol-arme wash. Maar die alcohol-arme wash bezit dan nog het zout afkomstig van de verbranding van turf, of niet? (wikipedia is niet altijd meest betrouwbare informatiebron he :roll:)

Ik vraag dus niet om de cijfertjes :), gewoon om principe.

Gebruikersavatar
endevos
Berichten: 837
Lid geworden op: 11 mar 2010 21:14
Locatie: gent

Bericht door endevos » 04 jan 2011 16:44

:lol: :lol: :lol:
Joey's keuze van topic was wel een schot in de roos hé...

Winslow Collector

Bericht door Winslow Collector » 04 jan 2011 17:26

endevos schreef:Ja, zo dacht ik ook, de temperaturen voor zout zijn veel te laag om echt te verdampen.
Dus eigenlijk had ik de zelfde opvatting als jou,
Maar nadat ik mijn vraag had gepost, keek ik nog eens goed op wikipedia en zag daar staan:
wikipedia schreef:...
De volgende belangrijke stap in het proces is het gisten (fermentation) van de suikers. Hierdoor ontstaat de alcohol in het graanbeslag. De drank die ontstaat wordt wort of 'wash' genoemd. Het alcoholpercentage is dan echter nog niet veel hoger dan in bier en bedraagt ongeveer 7 tot 8 volumeprocent. De laatste stap in het productieproces van whisky is het distilleren (distillation). Hierbij wordt de wash in een koperen potketel of roestvrijstalen kolomketel verhit tot boven het kookpunt van alcohol. De verdampte alcohol wordt opgevangen en toegevoegd aan andere alcoholarme 'wash' waardoor deze een steeds hoger alcoholpercentage krijgt. Dit distilleren wordt herhaald waarna de dan ontstane whisky in eikenhouten vaten wordt opgeslagen om te rijpen.
...
Daar schrijven ze dat de verdampte alcohol wordt toegevoegd aan een alcohol-arme wash. Maar die alcohol-arme wash bezit dan nog het zout afkomstig van de verbranding van turf, of niet? (wikipedia is niet altijd meest betrouwbare informatiebron he :roll:)

Ik vraag dus niet om de cijfertjes :), gewoon om principe.
Okay, terechte vraag en ik bestrijd die onderstreepte passage. Ik denk dat, zoals zovelen, de schrijver van die Wikipedia-passage de term en het principe "reflux" niet kent en deze verwart met wat er werkelijk gebeurt of een heleboel dingen door elkaar haalt.

Even kijken of ik dit nog snel kan oppennen voordat ik naar huis ga, anders schrijf ik het verhaaltje thuis verder af. Onderstaand even allemaal gemiddelde waarden, tijden, enz. Elk merk/distilleerderij heeft zijn afwijkende specificaties, dus niet gaan zitte strijden om een graadje of minuutje meer of minder. Puur even volgens principe-proces.

De normale distillatie van SCHOTSE single malt kent 2 distillatiefasen.
In de eerste distillatiefase komt de wash uit de fermentatie, dit lijkt op een troebel biertje met circa 8% alcohol. Dit wordt in zijn geheel gedistilleerd, duurt ongeveer 6 uren. De damp wordt opgevangen, koelt door condensatie weer af tot vloeistof en heet geen wash meer maar low-wines. Circa 16% alcohol en opgeslagen in de low-wines receiver. Hoofdzakelijk om alle rotzooi (schilletjes, pelletjes, stukjes gerst) te scheiden van een wat zuiverdere vloeistof, maar in plaats van simpel filteren wél met het doel de laatst mogelijk aanwezige suikers om te zetten in alcohol.
De achterblijvende prut in de still wordt ingedroogd, noemen ze draff en wordt meestal aan de koeien gevoerd.

Dan worden de low-wines in de tweede fase nogmaals gedistilleerd. Maar nu zit het wat moeilijker in elkaar. Weer even grof, bestaat de 2e distillatiefase uit drie opeenvolgende delen: de "foreshots" (voorloop), de middle cut (heart of the run, middenloop) en de aftershots (feints of naloop).
Let op: de voorloop én de naloop, dus het begin (eerste 30-45 minuten) en het einde (1-2 uur) van de distillatie condenseren terug in een feints receiver. ALLEEN DE MIDDENLOOP, vangt men in een andere receiver op (de spirit receiver). Alleen de inhoud van deze SPIRIT receiver wordt later in de vaten gevuld om tot whisky te rijpen.

Wat in de voorloop en naloop opgevangen is in de feints receiver, zijn erg smerige alcoholen, andere dan de gewenste alcoholen. Die opgevangen voorloop an naloop, worden inderdaad bij de low-wines gedaan van de volgende distillatieronde (dus niet bij de wash, maar NA de distillatie van de wash en dan heet de vloeistof low wines).
Dat is wellicht die verwarring, dat je heel smerige voor- en naloop alcoholen met een hoog alcoholpercentage gaat bijvoegen aan de low-wines met circa 16% alcohol. Om dat mengsel wederom een tweede distillatie te laten ondergaan (dus oude voorloop, oude naloop en nieuwe low wines).

Zo, nu moet ik echt naar huis.

Geef maar commentaar, dan heb ik vanavond wel tijd om een wellicht duidelijker en gestructureerder verhaal op te pennen.

Vind dit wel erg leuk, dat geklets over mijn grote hobby.

Gebruikersavatar
endevos
Berichten: 837
Lid geworden op: 11 mar 2010 21:14
Locatie: gent

Bericht door endevos » 04 jan 2011 17:43

WinslowCollector schreef:...Okay, terechte vraag en ik bestrijd die onderstreepte passage. Ik denk dat, zoals zovelen, de schrijver van die Wikipedia-passage de term en het principe "reflux" niet kent en deze verwart met wat er werkelijk gebeurt of een heleboel dingen door elkaar haalt...
Hehe, ik had al overwogen dat wikipedia weer eens een foutje bevatte,
en had het voor de zekerheid nog in mijn vorige post geschreven :P

Gebruikersavatar
endevos
Berichten: 837
Lid geworden op: 11 mar 2010 21:14
Locatie: gent

Bericht door endevos » 04 jan 2011 17:54

Ah ok,
nu snap ik het...
Smerige alcoholen, zoals bvb methanol en andere giftige stofjes, veronderstel ik.

Op basis van wat wordt de 2de distillatie gedaan?

Als ik iets doe, doe ik het goed he,
ik zál het principe van proces volledig weten :twisted:

Neen, ff wat serieuzer (dat vorige bevatte ook een kern van waarheid hoor, ik wil -als ik het interessant vind- het dan ook volledig begrijpen),
ik vind dit ook een uiterst boeiende hobby,
theorie én praktijk :D

Gebruikersavatar
witte rasta
Berichten: 646
Lid geworden op: 24 okt 2010 12:08
Locatie: Moos-Herk

Bericht door witte rasta » 04 jan 2011 17:57

al iemand de single malt van the belgian ouwl gedronken?
een zeer lekkere echte belgische wiskie
zeker de moeite waard!!
grtz
WR
rasta live up!!
beat down babylon!!
Clan-smoker

Afbeelding

Winslow Collector

Bericht door Winslow Collector » 04 jan 2011 19:51

endevos schreef:Ah ok,
nu snap ik het...
Smerige alcoholen, zoals bvb methanol en andere giftige stofjes, veronderstel ik.

Op basis van wat wordt de 2de distillatie gedaan?

Als ik iets doe, doe ik het goed he,
ik zál het principe van proces volledig weten :twisted:

Neen, ff wat serieuzer (dat vorige bevatte ook een kern van waarheid hoor, ik wil -als ik het interessant vind- het dan ook volledig begrijpen),
ik vind dit ook een uiterst boeiende hobby,
theorie én praktijk :D

Zo, thuis, lekker gegeten, pijpje in het hoofd en je vraag gelezen.

Had al begrepen dat jij zelf al twijfelde aan de waarheid van het betreffende Wiki artikel. Maar je gelooft mij dan wel??? :wink:

Maar inderdaad, het gaat in de voorloop en naloop tijdens de tweede distillatie om schadelijke alcoholen. Die wil men niet in de whisky hebben. Niemand trouwens, hoor, jij vast ook niet. Als de fabeltjes waar zouden zijn van "per direct blind worden van alcohol" dan zijn die zeker gebaseerd op juist die stoffen die tijdens de tweede distillatie gesepareerd worden door ze apart op te vangen.

De andere reden voor die tweede distillatie is het verkrijgen van een hoger alcoholpercentage. Volgens de wet moet Schotse whisky minstens 40% alcohol bevatten, anders mag het niet de naam Schotse whisky dragen (en er zijn nog enkele eisen, hoor).
De meeste distilleerderijen stoken een new spirit (ook "new make" genoemd) rond de 72% ABV (Alcohol By Volume, dus volumepercentage alcohol). De enkele distilleerderijen die 3 keer distilleren halen ongeveer 90% ABV.
De eerder genoemde patentstills (Coffeystills) kunnen tot nagenoeg zuivere alcohol stoken (96%); zuiverder kan nooit in omgevingsomstandigheden, omdat alcohol hygroscopisch is, dus altijd water(damp) aantrekt en zichzelf met 4% water "bevuilt".

Behalve bovenstaande cijfermateriaal zijn er ook nog smaakbepalende factoren die eigenlijk alleen tijdens die tweede distillatie te verkrijgen zijn. Factoren die veel met de vormen en afmetingen van die ketels te maken hebben, maar ook met percentage vulling (van de low wines) in die ketels, temperatuur van distilleren, de tijden die daaraan vastzitten, enz. Ook de manier van koelen en in welk type condensors, de reflux beïnvloeden, wel of niet gebruiken van purifiers, kortom weer tientallen factoren die duizenden verschillende uitkomsten kunnen bewerkstelligen.

Voordat de new spirit op vat gelagerd wordt, wordt het terug gemengd met water uit dezelfde bron als de rest van het gebruikte water tot 63,5% ABV. Dit doen ze om tussen de distilleerderijen onderling whisky's te kunnen ruilen/verkopen voor gebruik in blends. De waarde van de rijpende drank wordt namelijk met Vadertje Staat in Groot-Brittannië afgerekend als accijns op de alcoholwaarde. Om dat onderling ruilen en verkopen gemakkelijker te maken, is men op die 63,5% uitgekomen.

Hier (die 63,5% ABV) hangt nog meer aan vast, hoor. Maar dan wordt het verhaal nog uitgebreider. Ik zal het kort proberen uit te leggen.

Tijdens de rijping in Schotland, verdampt er elk jaar een beetje alcohol uit het vat. Wordt "The Angel's Share" genoemd: het deel voor de engelen. De Britse belastingdienst staat een gemiddelde van 2% alcoholverdamping per jaar toe, om mee te calculeren als iemand vaten na bijvoorbeeld 10 jaar rijping gaat ruilen/verkopen. In de praktijk verdampt er de eerste paar jaar misschien wel 2% per jaar, maar dat wordt al snel minder, na 15 jaar rijpen soms tot minder dan ½% per jaar verlies. Dus een stiekem voordeeltje voor de distilleerderijen.
Vanwege die verdamping, wil een distilleerderij na een periode van bijvoorbeeld 18 of 21 jaar rijping, nog wel dat het eindproduct "whisky" mag heten, dus nog boven de 40% ABV zit. Anders is het zonde van dat kapitaal zo lang renteloos te laten liggen. Dus daarom mengen ze de new spirit niet terug naar 50 of 45%, maar juist die 63,5% geeft de mogelijkheid om na een lange rijpingstijd nog steeds boven de 40% ABV te blijven.

Een andere reden is de eeuwenlange ervaring dat bijvoorbeeld een erg hoog alcoholpercentage erg veel aroma en smaak onttrekt aan de eikenhouten vaten. Niet altijd positief voor het eindresultaat, denk bijvoorbeeld aan tannine.

Enkele merken doen niet mee aan die 63,5% (o.a. Bruichladdich en Glenfarclas). Deze merken zul je dan ook niet of nauwelijks aantreffen in blended whisky's. Zij durven nog op 70-72% ABV de vaten te vullen.

Is dat wat je bedoelt met de basis waarop de 2e distillatie gedaan wordt? Of meer hoe die scheiding van voorloop, middenloop en naloop gebeurt? Welke criteria de scheidingpunten bepalen om de schakelaar om te zetten van feints receiver naar spirit receiver en aan het einde weer terug naar de feints receiver?

Ik hoor het wel.
Laatst gewijzigd door Winslow Collector op 04 jan 2011 19:56, 1 keer totaal gewijzigd.

Gebruikersavatar
endevos
Berichten: 837
Lid geworden op: 11 mar 2010 21:14
Locatie: gent

Bericht door endevos » 04 jan 2011 19:56

WinslowCollector schreef: Had al begrepen dat jij zelf al twijfelde aan de waarheid van het betreffende Wiki artikel. Maar je gelooft mij dan wel??? :wink:
Jij lijkt me een wandelende encyclopedie voor whisky en winslow's :twisted:

Maar ik kan ook een beetje nadenken, en wat jij zegt klinkt logisch, wat dhr wikipedia zei niet...

Winslow Collector

Bericht door Winslow Collector » 04 jan 2011 20:10

witte rasta schreef:al iemand de single malt van the belgian ouwl gedronken?
een zeer lekkere echte belgische wiskie
zeker de moeite waard!!
grtz
WR
Nee, nog niet WR. Wil ik binnenkort nog weleens proberen.

Ik heb al wel 3 van de 4 nederlandse whisky's gedronken. En daar was ik nu niet echt kapot van, maar dat is subjectief en mijn mening. Dus hecht daar niet teveelwaarde aan.

Het is leuk een whisky uit je eigen land te drinken en geeft wel een speciaal gevoel iets speciaals te drinken. Maar vergeleken met een gemiddelde Schotse single malt? Hmmmm, dan kies ik persoonlijk toch een Schotse (of een Japanse) whisky.

Maar begrijp me goed, dit is een persoonlijke mening. Iedereen moet zelf zijn favorieten bepalen en niet op de mening van anderen afgaan als het om "lekker" of "niet lekker" gaat.

Winslow Collector

Bericht door Winslow Collector » 04 jan 2011 20:13

endevos schreef:
WinslowCollector schreef: Had al begrepen dat jij zelf al twijfelde aan de waarheid van het betreffende Wiki artikel. Maar je gelooft mij dan wel??? :wink:
Jij lijkt me een wandelende encyclopedie voor whisky en winslow's :twisted:

Maar ik kan ook een beetje nadenken, en wat jij zegt klinkt logisch, wat dhr wikipedia zei niet...
Ach, ook jij (en trouwens iedereen) heeft wel een of enkele liefhebberijen waar je veel van weet. Of je bent een kei in je werk, waar je dan specialist in bent.
Veel tijd besteden aan iets waarin je ook nog eens erg gemotiveerd bent zorgt vanzelf voor enkele pagina's parate kennis, nietwaar?

:lol: En ik twijfelde zeker niet aan je denkvermogen, hoor. Dat had ik al lang in de gaten, gezien je vragen. :D

Gebruikersavatar
witte rasta
Berichten: 646
Lid geworden op: 24 okt 2010 12:08
Locatie: Moos-Herk

Bericht door witte rasta » 04 jan 2011 20:22

http://www.thebelgianowl.com/start.php?lang=nl

ik ben geen wiskiedrinker(niet meer)

ken er ook nie zoveel van

ik proefde deze met kerst,van mama's vriend

het was gelijk engelenplas op m'n tong,zo zacht!!!
grtz
WR
rasta live up!!
beat down babylon!!
Clan-smoker

Afbeelding

Gebruikersavatar
endevos
Berichten: 837
Lid geworden op: 11 mar 2010 21:14
Locatie: gent

Bericht door endevos » 04 jan 2011 20:23

Maar inderdaad, het gaat in de voorloop en naloop tijdens de tweede distillatie om schadelijke alcoholen. Die wil men niet in de whisky hebben. Niemand trouwens, hoor, jij vast ook niet. Als de fabeltjes waar zouden zijn van "per direct blind worden van alcohol" dan zijn die zeker gebaseerd op juist die stoffen die tijdens de tweede distillatie gesepareerd worden door ze apart op te vangen.

De andere reden voor die tweede distillatie is het verkrijgen van een hoger alcoholpercentage. Volgens de wet moet Schotse whisky minstens 40% alcohol bevatten, anders mag het niet de naam Schotse whisky dragen (en er zijn nog enkele eisen, hoor).
De meeste distilleerderijen stoken een new spirit (ook "new make" genoemd) rond de 72% ABV (Alcohol By Volume, dus volumepercentage alcohol). De enkele distilleerderijen die 3 keer distilleren halen ongeveer 90% ABV.
De eerder genoemde patentstills (Coffeystills) kunnen tot nagenoeg zuivere alcohol stoken (96%); zuiverder kan nooit in omgevingsomstandigheden, omdat alcohol hygroscopisch is, dus altijd water(damp) aantrekt en zichzelf met 4% water "bevuilt".
Dat laatste herinner ik mij ook nog van de middelbare schoolbanken.
Ook de giffen in alcoholen behalve ethanol zijn mij bekend.

Behalve bovenstaande cijfermateriaal zijn er ook nog smaakbepalende factoren die eigenlijk alleen tijdens die tweede distillatie te verkrijgen zijn. Factoren die veel met de vormen en afmetingen van die ketels te maken hebben, maar ook met percentage vulling (van de low wines) in die ketels, temperatuur van distilleren, de tijden die daaraan vastzitten, enz. Ook de manier van koelen en in welk type condensors, de reflux beïnvloeden, wel of niet gebruiken van purifiers, kortom weer tientallen factoren die duizenden verschillende uitkomsten kunnen bewerkstelligen.
Mhm, klinkt allemaal logisch, wss maakt vooral de snelheid van het koelen veel uit, dat de deeltjes zich al dan niet veel kunnen verspreiden alvorens te veranderen van dichtheid. Dus tijd ed klinkt allemaal heel aannemelijk :)
Voordat de new spirit op vat gelagerd wordt, wordt het terug gemengd met water uit dezelfde bron als de rest van het gebruikte water tot 63,5% ABV. Dit doen ze om tussen de distilleerderijen onderling whisky's te kunnen ruilen/verkopen voor gebruik in blends. De waarde van de rijpende drank wordt namelijk met Vadertje Staat in Groot-Brittannië afgerekend als accijns op de alcoholwaarde. Om dat onderling ruilen en verkopen gemakkelijker te maken, is men op die 63,5% uitgekomen.
Wist ik natuurlijk nog niet.
Errug interessant :D
Hier (die 63,5% ABV) hangt nog meer aan vast, hoor. Maar dan wordt het verhaal nog uitgebreider. Ik zal het kort proberen uit te leggen.

Tijdens de rijping in Schotland, verdampt er elk jaar een beetje alcohol uit het vat. Wordt "The Angel's Share" genoemd: het deel voor de engelen. De Britse belastingdienst staat een gemiddelde van 2% alcoholverdamping per jaar toe, om mee te calculeren als iemand vaten na bijvoorbeeld 10 jaar rijping gaat ruilen/verkopen. In de praktijk verdampt er de eerste paar jaar misschien wel 2% per jaar, maar dat wordt al snel minder, na 15 jaar rijpen soms tot minder dan ½% per jaar verlies. Dus een stiekem voordeeltje voor de distilleerderijen.
Vanwege die verdamping, wil een distilleerderij na een periode van bijvoorbeeld 18 of 21 jaar rijping, nog wel dat het eindproduct "whisky" mag heten, dus nog boven de 40% ABV zit. Anders is het zonde van dat kapitaal zo lang renteloos te laten liggen. Dus daarom mengen ze de new spirit niet terug naar 50 of 45%, maar juist die 63,5% geeft de mogelijkheid om na een lange rijpingstijd nog steeds boven de 40% ABV te blijven.
Ok, ik volg nog steeds...
Een andere reden is de eeuwenlange ervaring dat bijvoorbeeld een erg hoog alcoholpercentage erg veel aroma en smaak onttrekt aan de eikenhouten vaten. Niet altijd positief voor het eindresultaat, denk bijvoorbeeld aan tannine.

Enkele merken doen niet mee aan die 63,5% (o.a. Bruichladdich en Glenfarclas). Deze merken zul je dan ook niet of nauwelijks aantreffen in blended whisky's. Zij durven nog op 70-72% ABV de vaten te vullen.
Tannine: smaak van pitje van druif openbijten zeker :D
Kan ook wel positief zijn, op hoger alcoholpercentage.
Dan krijgen ze meer smaak...
Maar zijn er dan geen merken die gewoon enkel vaten op vb 70% laten staan, en de rest 'gewoon' doen?
Is dat wat je bedoelt met de basis waarop de 2e distillatie gedaan wordt? Of meer hoe die scheiding van voorloop, middenloop en naloop gebeurt? Welke criteria de scheidingpunten bepalen om de schakelaar om te zetten van feints receiver naar spirit receiver en aan het einde weer terug naar de feints receiver?

Ik hoor het wel.
Ja, eigenlijk had ik het meer over voorloop, naloop en middenloop,
maar als ik dit fragmentje zag:
Behalve bovenstaande cijfermateriaal zijn er ook nog smaakbepalende factoren die eigenlijk alleen tijdens die tweede distillatie te verkrijgen zijn. Factoren die veel met de vormen en afmetingen van die ketels te maken hebben, maar ook met percentage vulling (van de low wines) in die ketels, temperatuur van distilleren, de tijden die daaraan vastzitten, enz. Ook de manier van koelen en in welk type condensors, de reflux beïnvloeden, wel of niet gebruiken van purifiers, kortom weer tientallen factoren die duizenden verschillende uitkomsten kunnen bewerkstelligen.
, had ik ook door dat dat te diep en niet algemeen meer is.
Bovendien komt het er gewoon op neer dat het de niet-ethanol-alcoholen ':D' zijn die gescheiden worden van de stof die dan uiteindelijk de whisky moet worden.

Veel dank voor de uitgebreide uitleg en de tijd die er in gekropen is :!:

Gebruikersavatar
endevos
Berichten: 837
Lid geworden op: 11 mar 2010 21:14
Locatie: gent

Bericht door endevos » 04 jan 2011 20:25

witte rasta schreef:het was gelijk engelenplas op m'n tong,zo zacht!!
:lol: Dan heb jij "The Angel's Share" waarover WinslowCollector daarnet sprak, gehad :lol:

Winslow Collector

Bericht door Winslow Collector » 04 jan 2011 20:45

@ endevos

Ja, het bekende druivenpitje. Zeer juist. Komt soms voor bij oude whisky's (ouder dan 30-32 jaar), maar ondanks dat hier liefhebbers voor zijn, vermijden whiskymakers het liever.

En verder graag gedaan. Het meeste heb ik onder werktijd geschreven, dus dat was geen straf, hoor. Dat werd goed betaald vanmiddag, haha.
Even ter verduidelijking: ik heb daar niet eens wroeging bij. Enkele maanden geleden was het niet erg druk en toen ik dit aangaf bij mijn leidinggevende en dat ik best wat vrije dagen wilde pakken (ik werk als freelancer/ZZP'er dus niet werken kost alleen mijzelf geld), wilde hij dat niet. Hij zei: "Je hebt vast wel iets voor jezelf te doen".

Ja hoor: mijn bestanden op een USB stickje en lekker aan mijn boek gewerkt en destijds nog wat Powerpoint presentaties gemaakt voor proeverijen die ik toen had. Ongeveer 3 maanden gemiddeld 1 dag per week betaald aan mijn hobby gewerkt. :lol:

Dit even om de "correcten" erop te wijzen, dat ik hier geen enkel probleem mee heb, haha.

Als je echt wilt, kan ik vanavond proberen de werking van de spirit safe uit te leggen, waar de scheiding van voor-, midden- en naloop gebeurt.
Laatst gewijzigd door Winslow Collector op 04 jan 2011 20:47, 1 keer totaal gewijzigd.

Gebruikersavatar
metaltommy
Berichten: 2032
Lid geworden op: 20 sep 2010 04:39
Locatie: Zuidwolde (DR)

Bericht door metaltommy » 04 jan 2011 20:47

ik zou niemand weten die daar problemen mee heeft tenzij degene zn werk zo ongelofelijk super de puper vind.

Winslow Collector

Bericht door Winslow Collector » 04 jan 2011 20:53

Nog een aanvulling op die tannine. Kan ook voorkomen bij een jonger vat. Maar meestal wordt de inhoud dan opnieuw gedistilleerd tijdens een 2e distillatie.

Vaten zijn van binnen altijd gebrand (gewoon met vuur licht geblakerd tot zwaar "alligator" gebrand) om het hout te openen en vooral vanilletonen aan het hout te ontrekken. Als een van de duigen van zo'n vat toevallig slecht gebrand is of is gaan rotten, kan de tannine uit het hout een heel vat van 180 liter verpesten. Om dan toch minstens die alcoholwaarde te behouden, gaan zulke vaten opnieuw de tweede distillatie in. Dus als EDIT dat het niet alleen bij oude vaten gebeurt.

Gebruikersavatar
endevos
Berichten: 837
Lid geworden op: 11 mar 2010 21:14
Locatie: gent

Bericht door endevos » 04 jan 2011 21:09

Winslow Collector schreef:Als je echt wilt, kan ik vanavond proberen de werking van de spirit safe uit te leggen, waar de scheiding van voor-, midden- en naloop gebeurt.
Neen, das niet nodig voor mij,
maar ik hou je niet tegen als je echt wilt :lol:

Ik kan tannine eigenlijk wel waarderen,
weliswaar nog nooit in whisky geproefd,
maar pitjes in appel en druif kan ik op zijn tijd wel eens waarderen,
maar niet altijd...

Ps als ze dat geld niet aan je hobby uitgeven, geven ze het wel uit aan iets nutteloos,
dus zo is het idd beter :D

Winslow Collector

Bericht door Winslow Collector » 04 jan 2011 21:35

endevos schreef:Neen, das niet nodig voor mij,
maar ik hou je niet tegen als je echt wilt :lol:
Ik probeer je even een PDF te sturen van enkele hoofdstukken uit een boekje dat ik ooit geschreven heb.
Ik weet niet of ik een PDF als bijlage kan sturen, ander kun je mij jouw e-mail adres met een PB sturen, dan kan ik die bijlage wel verzenden.

EDIT:
Nee, kan geen bijlagen meesturen. Dus als je meer info wilt, stuur me dan een PB met je e-mail adres.

Gebruikersavatar
St Patrick
Berichten: 4381
Lid geworden op: 20 nov 2010 12:54

Bericht door St Patrick » 17 jan 2011 16:23

@WC: Beste Paul nog bedankt voor al het lekkers wat ik heb mogen proeven van je... Was een erg leerzame en gezellige middag/ avond.
:B
*****Wie de pijp niet rooken kan, heeft er het Vermaak niet van*****

Winslow Collector

Bericht door Winslow Collector » 17 jan 2011 16:31

St Patrick schreef:@WC: Beste Paul nog bedankt voor al het lekkers wat ik heb mogen proeven van je... Was een erg leerzame en gezellige middag/ avond.
:B
Dank je, het is een hobby, dus graag gedaan en geen moeite.

Gebruikersavatar
teunis
Berichten: 1495
Lid geworden op: 26 nov 2010 09:21
Locatie: Coevorden

Bericht door teunis » 19 jan 2011 10:02

Paul, heb het geheel doorgelezen, en er komen wat vragen naar voren:

1. Je schreef dat whisky die meer dan 1x werd gedistilleerd, chemisch smaakte, maar ik lees toch dat ELKE whisky 2x wordt gedistilleerd, hoe moet ik dit nu zien?

2. Je had het over blended, maar als ik het goed begrijp, wordt een malt ook samengesteld uit diverse vaten en in feite ook geblended, er vanuit gaande dat blenden mengen betekend. Zou dus niet elke whisky 'blended' moeten heten en er een toevoeging van 'grain' of 'malt' op het etiket moeten komen?

3. Als ik bier of wijn maak, komt de kleur van het goedje uit de te gebruikte vrucht/graan. Hoe zit dat met stoken? Op het laatste whisky-proef-avondje hoorde ik namelijk dat de new spirit kleurloos is en de kleur later van de te gebruiken vaten komt; klopt dit? Ik stel mij namelijk voor dat de kleurstof mee verdampt en de spirit al een kleur geeft.

4. Over tannine: in rode wijn, port en in mindere mate in sherry zit tannine en kleurstof door de gebruikte schillen van de druif. Die tannine trekt, naast smaak- en kleurstoffen, in het hout van de vaten. Als die vaten later gebruikt worden voor whisky, dan onttrekt de hogere alcoholpercentages die stoffen toch uit de vaten; hoe voorkomt men dan een te sterke tanninesmaak en bijvoorbeeld een te rode kleur?

5. In sommige van mijn favorieten, Ardbeg, Laphroiagh, Highland Park en Jura, komt in meer of mindere mate de 'medicijnsmaak' naar voren. Weet jij hoe die smaak in de whisky komt?

6. Ik heb gehoord dat de Famous Grouse weliswaar een blended is, maar niet van grain maar van malts; klopt dit? zo ja, is dit dan niet een heel goed startpunt voor een beginner om van daar uit naar de singles te gaan?

Als je nog tijd over hebt :lol: ......
Wie zoekt naar (een) waarheid, moet durven twijfelen.

Winslow Collector

Bericht door Winslow Collector » 19 jan 2011 16:40

teunis schreef:Paul, heb het geheel doorgelezen, en er komen wat vragen naar voren:

1. Je schreef dat whisky die meer dan 1x werd gedistilleerd, chemisch smaakte, maar ik lees toch dat ELKE whisky 2x wordt gedistilleerd, hoe moet ik dit nu zien?

2. Je had het over blended, maar als ik het goed begrijp, wordt een malt ook samengesteld uit diverse vaten en in feite ook geblended, er vanuit gaande dat blenden mengen betekend. Zou dus niet elke whisky 'blended' moeten heten en er een toevoeging van 'grain' of 'malt' op het etiket moeten komen?

3. Als ik bier of wijn maak, komt de kleur van het goedje uit de te gebruikte vrucht/graan. Hoe zit dat met stoken? Op het laatste whisky-proef-avondje hoorde ik namelijk dat de new spirit kleurloos is en de kleur later van de te gebruiken vaten komt; klopt dit? Ik stel mij namelijk voor dat de kleurstof mee verdampt en de spirit al een kleur geeft.

4. Over tannine: in rode wijn, port en in mindere mate in sherry zit tannine en kleurstof door de gebruikte schillen van de druif. Die tannine trekt, naast smaak- en kleurstoffen, in het hout van de vaten. Als die vaten later gebruikt worden voor whisky, dan onttrekt de hogere alcoholpercentages die stoffen toch uit de vaten; hoe voorkomt men dan een te sterke tanninesmaak en bijvoorbeeld een te rode kleur?

5. In sommige van mijn favorieten, Ardbeg, Laphroiagh, Highland Park en Jura, komt in meer of mindere mate de 'medicijnsmaak' naar voren. Weet jij hoe die smaak in de whisky komt?

6. Ik heb gehoord dat de Famous Grouse weliswaar een blended is, maar niet van grain maar van malts; klopt dit? zo ja, is dit dan niet een heel goed startpunt voor een beginner om van daar uit naar de singles te gaan?

Als je nog tijd over hebt :lol: ......
1. Nee nee, whisky die meer dan 2 keer gedistilleerd wordt. Daar vind ik vaak een chemisch smaakje aan zitten. En ook aan whisk(e)y die volgens een continue proces gedistilleerd wordt, zoals Grain whisky en veel Amerikaanse Bourbons en Tennessee whiskey's

2. De naamgeving heeft ook vooral met de wetgeving te maken. Wanneer vaten van 1 distilleerderij gemengd worden, mag het gewoon single malt heten. De term "single" slaat dan op de productie binnen 1 distilleerderij. De term "malt" slaat dan op specifiek gemoute gerst.
Een blend is een mengsel van Grain whisky (dus andere graansoorten dan gerst, denk aan maïs, tarwe, rogge) én malt whisky (dus van gerst). Een blend bevat 1 of meerdere Grain whisky's én meerdere single malt whisky's. Hoe duurder de blend, des te kleiner het deel Grain whisky en dus des te groter het aandeel single malts. Ook speelt het aantal single malts dan nog een rol in de prijs en de leeftijden van die single malts.
Als voorbeeld: een goedkope blended whisky bevat bijvoorbeeld 80% Grain whisky en 20% single malts. Die 20% single malts bestaan dan bijvoorbeeld uit 5 verschillende single malts, dus uit 5 verschillende distilleerderijen. Daarbij zullen dit ook relatief jonge single malts zijn: 3 tot 8 jaar oud.
Heb je een dure blended whisky, dan zit er misschien maar 40% Grain whisky in en dientengevolge 60% single malt uit verschillende distilleerderijen. Dat 60% single malt aandeel kan tot 50 verschillende single malts bestaan en daar zitten dan ook vaak oudere tussen, soms is de jongste 15 of 18 jaar.
Om het moeilijk te maken zijn er (inmiddels verboden) aanduidingen te vinden. "Vatted malt" en "pure malt". Beide geven een blend van uitsluitend single malts, maar wel uit verschillende distilleerderijen. Tegenwoordig moet dat ook "blended" heten. Een voorbeeld van zo'n "vatted malt" is Black Bottle, waarin alleen single malt whisky's zittten van het eiland Islay, en dan ook meteen ALLE Islay single malts: Bunnahabhain, Bruichladdic, Lagavulin, Bowmore, Caol Ila, Ardbeg en Laphroaig. Sinds kort is ook Kilchoman in productie op Islay, maar ik geloof niet dat die al in de Black Bottle blend zit.

Volg je nog een beetje? Dan een laatste verfijning. Als je echt een "pure" single malt wilt drinken, dan zou je een Single Cask kunnen proberen. Een Single Cask is een single malt whisky die niet alleen uit 1 distilleerderij komt, maar ook nog eens als kleine serie gebotteld wordt uit 1 enkel vat. Je komt dit soort whisky's voornamelijk tegen bij onafhankelijke bottelaars (IB = Independant Bottler), zoals Signatory, The Ultimate (NL), Duncan Taylor, Gordon & MacPhail en nog een twintigtal andere. Deze bottelaars kopen enkele vaten op van distilleerderijen en bottelen die vaten als kleine serie.
Op het etiket van de fles zie je uit welke distilleerderij de whisky komt, uit welk vat (compleet met nummer/vataanduiding), hoeveel flessen er uit dat vat gebottled zijn en welk nummer die fles heeft. Dus bijvoorbeeld een Ben Nevis whisky met een etiket van The Ultimate, uit Hogshead (type vat) nummer ???, fles nummer 15 van 320 flessen. Zou men een tweede vat van die Ben Nevis gekocht hebben, dan heeft het etiket ook het andere vatnummer en kan de whisky zelfs anders ruiken en smaken. Dit is het meest authentieke karakter van die betreffende distilleerderij en geen mengsel van meerdere vaten van die distilleerderij.
Daarbij zijn die Single Cask whisky's vrijwel altijd Non-Coloured (dus geen distilleerkaramel voor de kleur), zijn ze meestal Un-chillfiltered (dus alle foezelolieën en dus karakter zitten er nog in) en zijn ze vaak Cask Strength (dus niet met water teruggemengd naar 40-46% alcohol, maar gewoon zoals hij uit het vat komt, bijvoorbeeld, 55,7% alcohol).
Dit zijn vaak de mooiste whisky's, en goedkoper dan de reguliere "official bottlings" (OB) van eenzelfde leeftijd. Anders gezegd: je kunt een oudere onafhankelijke botteling van een bepaalde whisky kopen bij een naam als Signatory en andere onafhankelijke bottelaars, voor dezelfde prijs als een 5-10 jaar jongere OB.

3. Nee, er wordt geen kleurstof meegedistilleerd. New spirit is inderdaad, zoals jij gehoord hebt, geheel kleurloos (water-kleur) en zo goed als smaakloos. Smaakloos is vooral de echte "middle-cut", het beetje voorloop en naloop dat men voor het karakter mee laat rijpen heeft wél smaak en aroma.
Tijdens de rijping in het vat krijgt de drank pas kleur, door de invloed van het vat, dat van binnen gebrand is. Om de klanten bepaalde versies jaar in, jaar uit, met dezelfde kleur aan te bieden, gebruikt met in officiële bottelingen een heel klein beetje distilleerkaramel. Hiervan merk je niets aan aroma of smaak (puur is het trouwens erg bitter), maar een paar promille geeft al direct een flinke verkleuring.

4. Potverdorie, goede vragen hoor, Teunis: leuk!!!
De zwak-alcoholische dranken, zoals sherry, wijn en port, worden in ongebrande of zeer licht gebrande vaten gerijpt. Het zwakke alcoholpercentage trekt inderdaad wat tannine uit het eikenhout en die dranken trekken op hun beurt inderdaad in het hout van het vat.
Wanneer die gebruikte vaten voor de rijping van whisky gaan dienen, wordt sowieso de mate van branding van de binnenkant van de vaten (en deksels) gecontroleerd en meestal extra gebrand. De zwaar alcoholische new spirit, doorgaans 63,5% alcohol en soms tot 70-72%, zou veel meer tannine uit het eikenhout trekken. Door het branden komt lignine vrij (één van de bouwstoffen van eikenhout) en dat geeft weer vanilline, hoofdbestanddeel van vanille. Vandaar het vaak aanwezige aroma vanille in whisky. Maar ik dwaal af...
Dus... door het branden van de binnenkanten van de vaten wordt de kleurovername van rode port en rode wijn voorkomen. En nogmaals, door het zwakke alcoholpercentage van wijn en port trekt de vloeistof ook niet al te diep in het hout.
Daarbij worden voor de normale rijping van whisky hoofdzakelijk ex-sherry vaten gebruikt en vaten waar voorheen Bourbon of Tennessee whiskey in heeft gerijpt. Alle drie al dranken met de bruinige whisky-kleur. Maar heb je een whisky die een "port-finish" heeft, dan kan deze zeker iets roder of donkerder goud kleuren. Maar een "finish" ligt vaak maar relatief kort op zo'n vat, bijvoorbeeld ruim 11 jaar op een ex-Bourbon vat en dan nog 3-6 maanden voor de "finish" op een portvat, of een Sauterne, een Merlot of wat dan ook. Die korte tijd geeft niet direct een volle kleur af, maar wel een 12-jarige whisky met een bepaalde "finish".
Wat betreft tannine in whisky; dat probeert men te voorkomen, al hebben enkele merken dit bewust een beetje laten gebeuren. Wat vaker voorkomt is dat één van de duigen van een vat rot is, of slecht gebrand. Dan kan de tannine een heel vat van meer dan 180 liter zomaar verpesten. De inhoud van zo'n vat wordt dan weer gedistilleerd in een volgende ronde, zodat men in ieder geval de (relatief dure) alcohol weer terug heeft.
In zijn algemeenheid: alles wat vaste vorm heeft, dus vaste stof als molecuul met een bepaalde massa, zal heel moeilijk meegedistilleerd worden. Om het simpele feit dat alleen de lichtste dampen de weg kunnen overbruggen naar boven in de ketel om later weer te verdampen. Zo zal zout (vaste moleculen NaCl) ook niet meegedistilleerd worden of hooguit in zo'n geringe mate, dat de in damp oplosbare hoeveelheid absoluut niet door de mens waargenomen kan worden.

5. Ja, die medicijnsmaak (medicinaal, maritiem, ziltig) komt door de fenolen van de turfrook. De gerst die van de boer komt bevat 12% relatieve vochtigheid en wordt helemaal aan het begin van de productie geweekt in grote bakken ("steeps" genaamd); gewoon enkele dagen helemaal onder water gezet. Hierdoor stijgt de relatieve vochtigheid van de gerstkorrel naar 45%. De natte gerst wordt dan op droogvloeren (eesten, eestvloer, Oud-Nederlandsche woorden) gelegd om te laten ontkiemen. De korrel "denkt" dan: ha fijn, ik barst nu van de zetmeel en ga groeien tot nieuwe gerstenplant. Dat vindt de distillateur prima, maar niet langer dan dat de huzaar (het groene, aan de korrel ontspruitende, beginnende plantje) ongeveer de lengte heeft van 3/4 van de gerstkorrel. Dit is het moment dat de distillateur ingrijpt om de van zetmeel barstende gerstkorrel (groenmout genoemd, ofwel "greenmalt") te laten stoppen met groeien en dus opgebruiken van de zetmeel. Die wil al dat zetmaal zelf hebben om later om te zetten naar suikers, waar alcohol uit gewonnen kan worden. Dus de distillateur gaat die gerst drogen. De ambachtelijke manier is, om groenmout uit te spreiden op een vloer, meestal een geperforeerde vloer. Onder die vloer bevindt zich een oven, de kiln, waar een vuur wordt gestookt om met de warme lucht de gerst te drogen (tot 4,5% relatieve vochtigheid). Dat drogen doet men met de warme lucht van brandende steenkool. Echter, wanneer een geturfd karakter gewenst wordt, vooral bij de door jou genoemde whisky's, gebruikt men de eerste 8-12 uren van dat droogproces turf. Gewoon gestoken uit de omgeving, Schotland zit er nog vol mee; het eiland Islay heeft nog zo'n hoeveelheid turf dat het zeker nog 1000 jaar geturfde whisky kan maken.
Na die 8-12 uren drogen met turf + steenkool is de gerst inmidels te droog geworden om nog aroma's en smaken van de turfrook (fenolen) op te nemen. Dus langer doordrogen met turf heeft gaan zin en daarom gaat men dan verder met alleen steenkool/antraciet: warme lucht is voldoende voor verdere droging.

Het turfgehalte is vaak bekend in een whisky, aangeduid met ppm = parts per million, dus "deeltjes per miljoen deeltjes". Men meet dan dit gehalte turf-fenolen op de gerstkorrel. Een flink geturfde whisky, zoals Ardbeg, heeft circa 40-45 ppm turf-fenolen op de gedroogde gerstkorrel. Na het hele productieproces en 10 jaar rijping blijft daar nog ongeveer 1/3 van over in de 10 jaar oude whisky, dus pak 'm beet 15 ppm. En dat proef je heel erg goed. Een Highland Park wordt op circa 15 ppm gedroogd, wat je nog net waarneemt als het met zo'n 5 ppm in de fles zit.

Verder kan een ongeturfde gemoute gerst toch een beetje turfachtig smaken en ruiken als whisky. Het kan namelijk zo zijn dat het gebruikte water turfachtig is (zoals bij Tobermory whisky) en ook de verbrande vaten kunnen tijdens de rijping een klein beetje turf-aroma afgeven, dat is een chemisch proces tussen verbrand hout en alcohol. Dat vind ik dus allemaal interessant om te weten van al die distilleerderijen: hoe dat precies in elkaar zit.

Als laatste op dit punt: hierboven beschreef ik de ambachtelijke, maar gelukkig nog veel gebruikte, methode. Tegenwoordig zijn er commerciële moutbedrijven die de gerst in grote droogtrommels drogen met warme lucht die afkomstig is van warmtewisselaars. Ze maken lucht dan warm door deze door warmtewisselaars te sturen die verwarmd worden met stoom. Op wens en specificatie wordt dan per distilleerderij een hoeveelheid turf-fenolen aan die warme lucht toegevoegd.
Een eigen, ambachtelijke mouterij is namelijk zeer duur voor een distilleerderij en tijdens de gigantische productieverhogingen van de laatste 100 jaar (in liters new spirit), was het ondoenlijk om de moutvloeren mee te laten groeien met het stijgende aantal stookketels, eenvoudigweg vanwege de hoeveelheid ruimte/gebouwen die nodig zijn voor het drogen van zo veel gerst. Ook zijn ambachtelijk mouterijen zeer storingsgevoelig (malting is always trouble) én men is als distilleerderij niet graag afhankelijk van mislukte gerstoogsten en daarom besteedt men dit uit.
Oh ja, eenmaal gedroogde, gemoute gerst met een vochtgehalte van 4,5% kan lang bewaard worden, zonder dat de gerstkorrels spontaan gaan ontkiemen en dus de zetmeel gaan opgebruiken om als plantje te groeien. Weet je meteen de reden van eerst natmaken en later weer drogen: het mouten.

6. Famous Grouse is zeker een goede blend om mee te starten in de whisky-wereld. Maar deze bevat zeker wel een aandeel Grain whisky, zie bijvoorbeeld hun eigen website:
http://www.famousgrouse.com/behind-the-label/products en bijvoorbeeld de eerste fles aanklikken, staat dan in de tekst.
Sorry, is dus geen "vatted" malt, maar een echte blend. Wel is dit een betaalbare en kwalitatief goede blend. Of je hem lekker vindt is een andere zaak, natuurlijk. Dat is heel persoonlijk.
Wil je een representatieve en toegankelijke start maken met echte en betaalbare single malt, kun je merken als Aberfeldy, Aberlour of Dalwhinnie proberen.

Hopelijk heb je iets aan mijn antwoorden. En altijd graag bereid om meer info te verstrekken.

Groet,
Paul.
Laatst gewijzigd door Winslow Collector op 19 jan 2011 17:03, 1 keer totaal gewijzigd.

drfretboard

Bericht door drfretboard » 19 jan 2011 16:57

:shock: Duizelingwekkend :shock:

Laten we ook een keer over muziektheorie hebben, dan kan ik meeschrijven ;)

Winslow Collector

Bericht door Winslow Collector » 19 jan 2011 17:02

drfretboard schreef::shock: Duizelingwekkend :shock:

Laten we ook een keer over muziektheorie hebben, dan kan ik meeschrijven ;)
:lol: Wat let je om een topic te openen? Wellicht heb ik daar wel veel vragen over, als ontzettend slecht keyboard-amateur.

Plaats reactie